İstanbul'un Maltepe ilçesinde 7 katlı bir binanın alt üç katının çökmesinin ardından kentteki riskli yapılar yeniden gündeme geldi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) verilerine göre kentte 1238 bina kendiliğinden çökme riski taşıyor.
6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından binalarının güvenliğini kontrol ettirmek isteyenlerin sayısı hızla artarken, aradan geçen sürede hızlı tarama testlerine ilgi azaldı. Depremlerin hemen ardından günlük binlerle ifade edilen başvuruların yaklaşık 500'e kadar gerilediği belirtildi.
İBB'nin daha önce paylaştığı verilere göre hızlı tarama testleri için yaklaşık 170 bin başvuru yapıldı. Bu başvuruların ardından 40 bin binada inceleme gerçekleştirildi. Test edilen 1999 öncesi yapılar arasında 18 bin 800 binanın yüksek veya çok yüksek riskli olduğu belirlendi.
En riskli ilçeler hangileri?
İstanbul'da riskli yapıların yoğunlaştığı ilçeler arasında Avcılar, Zeytinburnu, Bağcılar ve Bahçelievler öne çıkıyor. Ağustos ayında Bahçelievler'de bir binanın çökmesi de kentteki yapı güvenliğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirmişti.
İBB Deprem Risk Yönetimi Başkanı Murat Yün, NTV'ye yaptığı açıklamada hızlı tarama çalışmalarıyla başlayan kentsel dönüşüm sürecinde yaklaşık 100 bin kişinin güvenli konutlara taşındığını söyledi.
Hızlı tarama testi nasıl yapılıyor?
Binaların deprem riskini belirlemeye yönelik hızlı tarama testinde yapının beton ve demir kalitesi ile projeye uygunluğu inceleniyor. Elde edilen veriler yazılımlar aracılığıyla değerlendirilerek binanın deprem güvenliğine ilişkin ön inceleme yapılıyor.
Yün, süreci şöyle anlattı:
"Önce geliyoruz binanın demirine, betonuna, kalitesine ve planına uygun yapılıp yapılmadığına bakıyoruz. Yazılımla deprem güvenlik oranına bakıyoruz. Eğer bizim için öncelikli binalar kapsamındaysa, yüksek riskli ya da riskli binalar kapsamındaysa hızlıca vatandaşa bilgilendirme yapıyoruz."
Hızlı tarama testi, binaların deprem güvenliği hakkında ön değerlendirme sağlasa da tek başına yasal olarak bağlayıcı bir riskli yapı tespiti yerine geçmiyor. Test sonuçları doğrultusunda daha ayrıntılı incelemeler ve kentsel dönüşüm süreçleri başlatılabiliyor.
