Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, meydana gelebilecek olası afetlerin ardından kentlerde ortaya çıkacak devasa enkaz yükünü yönetmek adına yeni bir eylem planı hazırladı. İller özelinde yayımlanan kılavuzla; afet öncesi hazırlıklardan ilk 72 saatlik kritik evreye, kısa ve uzun vadeli bertaraf süreçlerine kadar atılacak tüm adımlar kurala bağlandı.
İlk 72 Saatte "Acil Durum" Konsepti
Afetin hemen ardından yaşanacak ilk 72 saat "acil işlemler" dönemi olarak tanımlandı. Bu süreçte Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve yerel kurum verileri entegre edilerek bölgenin dijital atık haritası çıkarılacak.
Öne çıkan acil müdahale ilkeleri şunlar oldu:
-
Ulaşım Koridoru: Arama-kurtarma ve insani yardım araçlarının geçişini sağlamak amacıyla ana arterler ve caddeler öncelikli olarak temizlenecek.
-
Rastgele Döküm Yasağı: Enkaz, Bakanlıkça uygun görülen resmi geçici döküm sahaları belirlenmeden hiçbir alana gelişigüzel aktarılamayacak.
Sahalara Büyüklük Kriteri ve Çevre Koruması
Geçici depolama sahalarının kapasitesi, il bazındaki tahmini enkaz hacmine göre planlanacak. Hesaplamalarda ortalama 2,5 metre atık yüksekliği esas alınacak ve her 1 milyon metreküp yıkıntı için 400 bin metrekarelik alan tahsis edilecek.
Ayrıştırma işlemi iki kademeli yürüyecek; birincil sahalarda kaba temizlik, ikincil sahalarda ise kırma, eleme ve manyetik ayrıştırma yapılacak. Söz konusu döküm sahalarının; tarım arazileri, içme suyu rezervuarları, dere yatakları, taşkın riski taşıyan bölgeler ve koruma altındaki alanlarda kurulması kesin olarak yasaklandı.
Yıkıntı Betonu Yürüyüş Yolu ve Kaldırım Olacak
Plana göre asbest ve diğer tehlikeli materyallerden arındırılan beton ile tuğla atıkları özel kırma işlemlerinden geçirilerek agregaya dönüştürülecek. Kalite standartlarına uygun bulunan bu dönüştürülmüş hammaddeler; kent içi kaldırımlarda, yürüyüş yollarında ve alt yapı dolgu malzemesi olarak değerlendirilecek.
Bakanlık, işlenen enkaz ürünlerinin yüzde 80'ini yeniden hammadde olarak ekonomiye kazandırmayı, geri kalan yüzde 20'lik kısmı ise güvenli şekilde nihai bertarafa göndermeyi hedefliyor.
